O lokalu
Rotenturmstraße 12: historia domu, w którym jest Lindenkeller
29 września 2026 · 3 min czytania
Najstarszy znany właściciel w 1367 roku, nowy dom projektu Fellnera i Helmera, karta dań z 1904 roku. Historia adresu Rotenturmstraße 12 – opowiedziana tylko na podstawie źródeł.
Kiedy schodzicie do Lindenkellera, wchodzicie do piwnicy domu przy Rotenturmstraße 12. Ten adres ma długą, dobrze opisaną historię i właśnie ją chcemy Wam opowiedzieć – trzymając się tego, co zapisano w źródłach. Najważniejszym z nich jest hasło „Rotenturmstraße 12” w Wien Geschichte Wiki, internetowej encyklopedii historii Wiednia prowadzonej przez miasto.
Rotenturmstraße 12 od 1367 roku: właściciele i numery
Najstarszy znany właściciel domu pojawia się w źródłach w 1367 roku. Dla porównania: w Polsce panował wtedy jeszcze Kazimierz Wielki. A kiedy w 1683 roku odsiecz Jana III Sobieskiego ratowała Wiedeń przed Turkami, ta posesja miała już ponad trzysta lat zapisanej historii.
Przez kolejne stulecia dom wiele razy zmieniał właścicieli. W 1646 roku wśród nich wymieniany jest Johannes Matthias Testarello della Massa.
Zanim wiedeńskie domy dostały numery według ulic, miały numery konskrypcyjne, nadawane kolejno w całym mieście. Dom przy Rotenturmstraße 12 nosił kolejno numery 755 (1770–1795), 779 (1795–1821) i 733 (1821–1862).
Relief z podwórza i nowy dom Fellnera i Helmera
Wien Geschichte Wiki wspomina też o reliefie, który zdobił podwórze dawnego, rozebranego później domu. Przedstawiał zmartwychwstałego Chrystusa wśród śpiących strażników. Mógł pochodzić z XV wieku i prawdopodobnie zdobił jeszcze wcześniejszy budynek, a potem przeniesiono go na następny.
W latach 1876/1877 stary dom zastąpiono nowym. W 1877 roku wznieśli go architekci Ferdinand Fellner i Hermann Helmer. Obaj są znani przede wszystkim z teatrów, które projektowali w wielu miastach dawnej monarchii i poza nią – w samym Wiedniu to choćby Volkstheater.
„Zur Linde”, czyli skąd nasza nazwa
W domu działa gospoda „Zur Linde” – dziś restauracja Lindenkeller. Nazwa nawiązuje do owianej legendami lipy, która kiedyś stała przed pierwszą plebanią katedry św. Szczepana. Stąd w nazwie lipa (Linde), a „Keller” to po prostu piwnica.
Katedra jest zresztą kilka minut spacerem od nas – o okolicy piszemy w artykule między katedrą a Schwedenplatz.
Karta dań z 1904 roku
W galerii hasła w Wien Geschichte Wiki są dokumenty, które pozwalają zajrzeć do dawnej gospody: karta dań z 1904 roku i zdjęcie wnętrza restauracji z około 1910 roku, oba ze zbiorów Wien Museum. Jest tam też fotografia domów Rotenturmstraße 12–14 z 1941 roku z Wiedeńskiego Archiwum Miejskiego i Krajowego.
Naszą dzisiejszą kartę – z Tafelspitzem, sznyclem wiedeńskim i Kaiserschmarrenem – znajdziecie po polsku na stronie.
Rok 1435 – tradycja domu
Z domem wiąże się też przekaz o roku 1435: według tej tradycji gospoda działała tu już wtedy. Ta data jest wytrawiona w szybach od strony ulicy.
Jeśli będziecie w okolicy, zejdźcie do nas pod sklepienia – na obiad z kawałkiem wiedeńskiej historii w tle.